معرفی سیستمهای اعلام حریق | ایمن بازار |

سامانه اعلام حریق

 

سامانه اعلام حریق، به مجموعه ای از قطعات و دستگاه های الکترونیکی گفته می شود که وظیفه آشکارسازی حریق، دود، مونوکسید کربن و دیگر شرایط اضطراری و هشدار دادن به مردم از طریق وسایل دیداری و شنیداری را بر عهده دارند. این هشداردهنده ها ممکن است توسط آشکارسازهای دود و یا آشکارسازهای گرما و یا از طریق دستگاه های اعلام حریق دستی فعال شوند.

 

طراحی و استانداردهای سیستم‌های اعلام حریق

بعد از اینکه اهداف حفاظت از حریق معین شد –معمولا با ارجاع به حداقل سطح حفاظت مقرر شده توسط دستورالعمل مدل مناسب ساختمان، سازمان های بیمه و دیگر تعهدات- طراح سامانه اعلام حریق متعهد به جزئیات اجزاء خاص، ترتیبات، و رابط لازم برای به انجام رساندن این اهداف می باشد. تجهیزات خاص تولید شده برای این اهداف انتخاب می شوند و روش نصب و راه اندازی استاندارد شده در حین طراحی پیش بینی شده است. از جمله استانداردهای سیستم‌های اعلام حریق می‌توان به  UL، LPCB، EVPU، EN-54، NFPA72، BS5839  اشاره کرد.

 

اجزای تشکیل دهنده سیستم‌های اعلام آتش‌سوزی

·  کنترل پنل اعلام حریق (FACP)، واحد کنترل اعلام حریق (FACU) : این جزء ، هاب سیستم است که وظیفه آن نظارت بر ورودی و یکپارچگی سیستم و کنترل خروجی و تقویت اطلاعات است.

·  منبع انرژی اولیه : معمولا یک منبع جریان 120 یا 240 ولتی متناوب از ابزار برق تجاری. در برنامه های کاربردی غیر مسکونی، یک مدار واحد برای سیستم های اعلام حریق  و اجزای آن اختصاص یافته است.

منبع ثانویه (پشتیبان) انرژی : این جزء، معمولا متشکل از باتری های اسید سرب مهر و موم شده و یا منابع اضطراری دیگر از جمله ژنراتور است، که برای تامین انرژی در صورت قطع برق اولیه مورد استفاده قرار می گیرد.

·  دستگاه های فعال کننده : این جزء به عنوان ورودی به واحد کنترل اعلام حریق عمل می کند و یا به صورت خودکار یا دستی فعال می شود. آشکارسازهای حرارت و دود از انواع این فعال کننده ها هستند. این دتکتور یا آشکارساز ها خود به دسته های مختلفی شامل پرتوای، فوتوالکتریکی، استنشاقی و مجرایی تقسیم می شوند.

·  لوازم اطلاع رسانی :  این جزء از انرژی تامین شده از سیستم های اعلام حریق یا سایر منابع انرژی ذخیره شده استفاده می کند، تا به افرادی که نیاز به اقداماتی از قبیل تخلیه را دارند اطلاع رسانی کند. این کار توسط چراغ چشمک زن، فلاش، بوق الکترومکانیکی، سنج، زنگ، بلندگو و یا ترکیبی از دستگا های زیر انجام می شود. فلاش ها معمولا از لوله زنون و در حال حاضر از چراغ های LED ساخته می شوند.

·  رابط ایمنی ساختمان : این رابط به سیستم اعلام حریق اجازه می دهد تا همه جنبه های محیط زیستی ساخته شده را کنترل کند و ساختمان را در مقابل آتش آماده کند. رابط همچنین گسترش دود و آتش را توسط نفود بر جریان هوا، نور، کنترل فرآیند، جابجایی انسان و خروج کنترل می کند.

 

دستگاه های فعال کننده

·  دستگاه هایی که بصورت دستی فعال می شوند، همچنین به جعبه اعلام حریق معروف هستند. این دستگاه ها معمولا در جایی (نزدیک خروجی) نصب می شوند که در دسترس و دید باشد و براحتی قابل فعال شدن باشند.

·  دستگاه هایی که بصورت خودکار فعال می شوند برای پاسخ به هر تعداد از تغییرات فیزیکی قابل تشخیص در ارتباط با آتش اشکال مختلفی دارند : انتقال انرژی حرارتی، حرارت سنج، محصولات احتراق، آشکارساز دود، انرژی تابشی؛ آشکارساز شعله، گازهای حاصل از احتراق، آشکارساز گاز، آتش سوزی، و آزادی کردن عوامل خاموش کننده. آشکارساز جریان آب. در جدیدترین ابداع می توانید از دوربین ها و الگوریتم های کامپیوتری برای تجزیه و تحلیل اثرات قابل مشاهده و حرکت آتش در برنامه های کاربردی نامناسب نسبت به روش های تشخیص دیگر استفاده کنید.

 

وسایل اطلاع رسانی

·  این وسایل از هشدارهای صوتی، تصویری، لمسی، متنی و حتی محرک بویایی برای هشدار دادن به ساکنانی که نیاز به تخلیه مکان و یا هر نوع اقدام دیگر در صورت آتش سوزی و یا هر شرایط بحرانی دیگر را دارند، استفاده می کند. سیگنال های تخلیه ممکن است شامل  وسایل ساده ای که اطلاعات بدون رمز را مخابره می کنند، وسایل رمزداری که یک الگوی از پیش تعیین شده را مخابره می کنند، و یا وسایلی که اطلاعات متنی سمعی و قابل مشاهده را مخابره می کنند، می شوند.

·  در ایالات متحده، در تمامی مکان های عمومی سیگنال تخلیه هشدار آتش سوزی بطور کلی شامل تن صدای قابل شنیدن استاندارد و اطلاع رسانی بصری است. برای اینکه سیگنال های اضطراری  با سایر سیگنال ها اشتباه گرفته نشوند، آنها را بصورت متمایز و قابل فهم در نظر گرفته اند.

·  وسایل متنی شنیداری، که بعنوان بخشی از سیستم اعلام حریق بکار می روند که شامل قابلیت ارتباطات زنگ هشدار اضطراری (EVAC) است. از بلندگوهای مطمئن برای هشدار دادن به ساکنانی که نیاز به اقدام در ارتباط با آتش و یا دیگر شرایط اضطراری دارند، استفاده می شود. این بلندگوها در مراکز بزرگ که در آنها تخلیه کلی هدایت نشده غیر عملی یا نامطلوب بنظر می آید، بکار گرفته می شوند. از سیگنال های ارسالی توسط بلندگو ها برای هدایت ساکنین استفاده می شود. سیستم ممکن است از یک یا چند مکان در داخل ساختمان بنام "ایستگاه نگهبانان آتش"، یا از یک محل واحد تعیین شده بنام "ساختمان مرکز فرماندهی آتش" کنترل می شود. بلندگو به صورت خودکار توسط سیستم زنگ خطر آتش سوزی در یک رویداد آتش فعال، و به دنبال یک تن صدای پیش هشدار، گروهی از بلندگوهای انتخاب شده ممکن است یک یا چند پیام از پیش ضبط شده را مخابره کنند تا ساکنین را به جای ایمن هدایت کنند. این پیام ها ممکن است به یک یا چند زبان تکرار شوند. پرسنل آموزش دیده و فعال می توانند بکمک یک میکروفن اختصاصی پیامهای خودکار را بمنظور آغاز کردن دستورالعمل های صوتی در زمان واقعی متوقف کنند.

 

سیستم های ارتباطی صدای زنگ اضطراری

·  بعضی از سیستم های اعلام حریق از سیستم های ارتباطی زنگ اضطراری (EVACS) برای ارسال پیام صوتی ضبط شده استفاده می کنند. سیستم های زنگ خطر معمولا در ساختمان های بلند و مکان های بزرگ دیگری مانند بیمارستان ها و بازداشتگاه ها که تخلیه کامل جمعیت مشکل است، استفاده می شود.

·  سیستم های مبتنی بر صدا، شرایطی را فراهم می کنند تا پرسنل عمل تخلیه را بصورت منظم انجام دهند و همچنین ساکنین را از شرایط در حال تغییر رویداد باخبر کنند.

·  در ساختمان های بلند، پیام های تخلیه مختلف ممکن است در هر طبقه بسته به محل آتش سوزی پخش شود. ممکن است به ساکنین طبقه ای که آتش در آن است و طبقات فوقانی گفته شود تا ساختمان را ترک کنند ولی به افراد ساکن در طبقات پایینتر گفته شود تا صبر کنند.

 

آشکارسازها

حسگرها و آشکارسازهای اعلام آتش، (بسته به اینکه به کدام مشخصه آتش حساس باشند) در گروه‌های آشکارسازهای دود، آشکارسازهای حرارت، آشکارسازهای منو اکسید کربن، آشکارساز شعله و آشکارسازهای ترکیبی جای دارند.

 

حسگر دود

حسگرهای دود کار تشخیص دود در محل را برعهده دارند. این حسگرها معمولاً در دو گروه حسگر نوری و حسگر یونیزاسیون جای می‌گیرند. حسگرهای نوری با ارسال علایم نوری به یک گیرنده (که در داخل خود حسگر مسقر است) میزان تغییر و کاهش نور رسیده را اندازه‌گیری می‌کنند و اگر تغییر آشکاری در میزان نور دریافتی مشاهده کنند، آن را به آتش تعبیر می‌کنند. حسگرهای یونیزاسیون، شامل دو صفحه نزدیک به هم (الکترودها) هستند و از هوای محیط به عنوان الکترولیت استفاده می‌کنند. چنانچه تغییر ناگهانی در غلظت هوای محیط روی دهد، حسگر آن را به آتش تعبیر می‌کند. حسگرهای یونیزاسیون، حاوی مقادیر کمی مواد رادیواکتیو بوده (برای یونیزه کردن ذرات موجود در هوای اطراف الکترودها) و برای همین عمر دائمی ندارند.

 

حسگرهای حرارت

کار تشخیص حرارت در محل را بر عهده دارند. روش کار این حسگرها کاملاً مشابه جفت دما یا ترموکوپل یخچال‌های خانگی است. این حسگرها در داخل خود دو صفحه از مواد متفاوت و چسبیده به هم دارند که با گرم شدن و یا سرد شدن، جهت خم شدن صفحه ترکیبی تغییر می‌کند و باعث اتصال جریان می‌شود. انواع جدیدتر این حسگرها دارای دماسنح بوده و به تغییرات درجه حرارت حساس می‌باشد.

 

حسگرهای ترکیبی

حسگرهایی هستند که از ترکیب یک حسگر دود و یک حسگر حرارت بوجود آمده‌اند و می‌توان خروجی آنها را بسته به حساسیت محل و تعداد اعلام‌های اشتباه بر روی و/یا تنظیم نمود. روشن است که در حالت «یا» تعداد اعلام‌های اشتباه بیشتر بوده و در حالت «و» اعلام با تأخیر بیشتری صورت می‌گیرد.

سامانه مرکزی

سامانه مرکزی، یک سامانه تشخیص آتش‌سوزی است. در این سامانه اعلام‌های حسگرها تجزیه و تحلیل شده و برای اعلام حریق یا در حالت‌های مشکوک، اعلام نیاز به بازبینی انسان تصمیم گیری می‌شود. این سیستم‌ها اغلب یه صفحه کلید برای ورود فرامین توسط انسان و مانیتور برای مشاهده فرامین مجهز هستند. این سیستم‌ها امروزه یه رایانه متصل شده و از طریق نرم‌افزار مخصوص خود، برنامه را دریافت می‌کنند. یکی دیگر از وظایف این سیستم‌ها انتخاب نوع خروجی (آژیر خطر عمومی، آژیر خطر در جاهای خاص، تماس با مرکز آتش‌نشانی و سایر خروجی‌ها) است.

 

خروجی‌ها

خروجی سامانه‌های اعلام آتش‌سوزی، بسته به محل وقوع یا نوع آتش ایجاد شده، می‌تواند شامل موارد مختلفی باشد. تماس خودکار با آتش‌نشانی محلی، روشن نمودن تابلوهای خروج اضطراری، فعال سازی سامانه آتش خاموش کن خودکار، به صدا درآوردن آژیرهای خطر، قفل کردن یا از حالت قفل خارج کردن دربهای محل‌های مختلف (مانند در خروجی‌های اضطراری) همگی از مواردی است که می‌تواند بسته به تصمیم سیستم انجام شود.

 

رابط ایمنی ساختمان

·  نگهدارنده مغناطیسی درب حساس به دود : این نگهدارنده ها توسط سامانه اعلام حریق یا جزء تشخیص دهنده کنترل می شود. طراحی آنها به گونه ای است که در هنگام دریافت فرمان از مرکز کنترل آتش، هنگام قطع منبع برق، اتصالی داخلی و یا در اثر عنصر کنترل باعث بسته شدن درب ها بصورت خودکار می شوند. انرژی ذخیره شده در غالب نیروی جاذبه می تواند درب را ببندد و مانع عبور دود از مکانی به مکان دیگر در زمان تخلیه یا اتفاء می شود.

·                 کانال آشکارساز دود : این تشخیص دهنده دود از طریق کانال کار از  جریان هوا نمونه برداری می کند و به طور خاص برای انتقال هوای محیط به فضاهای مطبوع ساخته شده است. اتصالاتی به مدارهای کنترل فن برای متوقف کردن جریان هوا، بستن تعدیل کننده ها هوا و به طور کلی جلوگیری از چرخش دود سمی تولید شده توسط آتش به داخل فضاهایی که در آن ساکنین هستند، در نظر گرفته شده است.

·  خدمات آسانسور اضطراری : فعال شدن دستگاه های اولیه خودکار مرتبط با عملیات آسانسور مانند فراخوان از کابین آسانسور، برای آغار بکار کردن آسانسور اضطراری استفاده می شود. این فراخوان باعث می شود تا آسانسور به طبقه همکف بیاید تا تیم واکنش خدمات آتش نشانی از آن استفاده کنند و مطمئن شوند که کابین بطرف طبقه ای محل حادثه آتش سوزی است باز نمی گردد. مراحل عملیات شامل فراخوان اولیه (معمولا سطح زمین)، فراخوان دیگر / ثانویه (معمولا یک طبقه مجاور به سطح زمین - زمانیکه که شروع در سطح اولیه رخ داده است استفاده می شود)، چراغ  شاخص"کلاه آتش نشان" زمانی که در آسانسور و یا اتاق کنترل زنگ خطر بصدا دربیاید.

 

منطقه بندی

در هنگام طراحی سیستم اعلام حریق باید توجه ویژه ای به مناطق منحصر به فرد شود. این توصیه ها در استاندارد BS 5839 قسمت اول، آمده است :

·  یک منطقه واحد نباید فضایی بیشتر از 2000 متر مربع را اشغال کند.

·  در مکان هایی که سیستم ها آدرس پذیر استفاده می شود، دو خطا نباید حفاظت بیش از 10000 متر مربع از منطقه را از بین ببرند.

·     یک ساختمان ممکن است به عنوان یک منطقه واحد مشاهده اگر فضای طبقه کمتر از 300 مترمربع است.

·  جایی که فضای طبقه بیش از 300 مترمربع باشد، همه مناطق باید محدود به یک سطح طبقه باشد.

·  راه پله، آسانسور و یا سایر شفت های عمودی در یک قسمت جدای آتش باید به عنوان مناطق جدا در نظر گرفته شوند.

·  حداکثر فاصله برای رسیدن به محل آتش در منطقه نباید بیش از 60 متر باشد.

 

 

 

طراحی و اجرا: فروشگاه ساز سبدخرید